Waarom zakken voeten door tijdens de zwangerschap?
Doorgezakte voeten tijdens de zwangerschap worden veroorzaakt door een combinatie van hormonale veranderingen en toegenomen belasting op de voeten.
Het hormoon relaxine speelt hierbij een belangrijke rol. Dit hormoon wordt aangemaakt tijdens de zwangerschap om de gewrichtsbanden in het bekken soepeler te maken, zodat het lichaam zich kan voorbereiden op de bevalling. Relaxine werkt echter niet selectief: het beïnvloedt álle gewrichtsbanden in het lichaam, inclusief die in de voeten en enkels.
Het resultaat is dat de ligamenten die de voetboog ondersteunen meer oprekken dan normaal. Gecombineerd met de gewichtstoename, gemiddeld 10 tot 15 kilogram tijdens een zwangerschap, neemt de druk op de voetboog aanzienlijk toe. Dit kan leiden tot een lager lengtegewelf (platvoet) of een verbreding van de voet.
Factoren die het risico vergroten:
- Overgewicht voor of tijdens de zwangerschap
- Meerdere zwangerschappen waarbij de voetboog bij elke zwangerschap minder goed herstelt
- Aanleg zoals een van nature lage voetboog
- Staand of lopend werk tijdens de zwangerschap
- Onvoldoende ondersteunend schoeisel
- Leeftijd waarbij oudere moeders vaker blijvende voetveranderingen ervaren
Is het doorzakken van de voet blijvend?
Of doorgezakte voeten na de zwangerschap blijvend zijn, hangt af van de mate van doorzakking, het aantal zwangerschappen en de ondersteuning die de voet heeft gekregen.
Na de bevalling neemt de productie van relaxine af en normaliseert het lichaamsgewicht geleidelijk. Bij sommige vrouwen herstelt de voetboog zich gedeeltelijk of volledig. Bij anderen blijft de verandering bestaan en soms verergert die na een volgende zwangerschap.
Onderzoek laat zien dat bij een groot deel van de vrouwen de voetlengte en voetbreedte blijvend toenemen na de eerste zwangerschap. Dit is niet alleen een verandering in het uiterlijk van uw voeten: een veranderde voetstand beïnvloedt de manier waarop u loopt en uw voeten belast. Op termijn kan dat leiden tot klachten hogerop in het lichaam, zoals knie-, heup– of rugpijn.
Wanneer herstel minder waarschijnlijk is:
- Bij twee of meer zwangerschappen achter elkaar.
- Wanneer er geen ondersteuning is geboden tijdens de zwangerschap.
- Bij bestaande voetklachten vóór de zwangerschap.
- Wanneer klachten lang onbehandeld blijven na de bevalling.
Tip van Podotherapie Hermanns: Wacht niet tot na de bevalling als u tijdens de zwangerschap merkt dat uw voeten veranderen of pijn doen. Vroegtijdige begeleiding door een podotherapeut kan verdere doorzakking afremmen en klachten voorkomen.
Welke klachten horen bij doorgezakte voeten na de zwangerschap?
Doorgezakte voeten gaan vaak gepaard met pijn en vermoeidheid in de voetzool, hiel of enkel. Dit zijn klachten die na de bevalling niet altijd vanzelf verdwijnen.
Door de veranderde stand van uw voeten wordt uw gewicht tijdens het lopen anders verdeeld. Hierdoor moeten uw spieren en pezen compenseren voor het gebrek aan ondersteuning vanuit de voetboog. Dit leidt tot overbelasting, met herkenbare klachten tot gevolg.
Veelvoorkomende klachten bij doorgezakte voeten na de zwangerschap:
- Pijn in de voetzool vooral aan het einde van de dag of na lang staan.
- Hielklachten zoals een branderig of stekend gevoel in de hiel, wat kan wijzen op fasciitis plantaris.
- Pijn aan de binnenkant van de enkel door overbelasting van de pees achter de enkel;
- Vermoeidheid in de benen bij normaal dagelijks lopen.
- Kniepijn of rugpijn als gevolg van een gewijzigde loophouding.
- Eelt of drukplekken op nieuwe plekken onder de voet.
- Gevoeligheid in de voorvoet door veranderde drukverdeling.
Niet alle klachten zijn direct na de bevalling aanwezig. Sommige vrouwen merken pas maanden later dat lopen minder comfortabel is geworden, of dat hun schoenmaat blijvend is veranderd.
Wat kunt u zelf doen bij doorgezakte voeten?
Ondersteunend schoeisel en gerichte oefeningen zijn de eerste stap, maar bij aanhoudende klachten is het verstandig om een podotherapeut te bezoeken.
Zelf kunt u een aantal dingen doen om de voeten te ondersteunen en overbelasting te beperken:
- Draag schoenen met een goede zijdelingse ondersteuning en een licht verhoogde hak.
- Vermijd platte schoenen en slippers zonder steun.
- Beperk het barvoets lopen op harde vloeren, zeker bij klachten.
- Versterk de voet en kuitspieren met eenvoudige oefeningen, zoals op uw tenen staan en teengrepen.
- Zorg voor een gezond herstelgewicht na de bevalling. Extra lichaamsgewicht vergroot de druk op de voetboog.
- Let op loophoudingsveranderingen. Draait u de voeten meer naar buiten? Dat is een teken van doorzakking.
Deze tips zijn ondersteunend, maar pakken de oorzaak niet altijd volledig aan. Een doorgezakte voetboog herstelt niet zomaar door rust of oefeningen alleen, zeker niet als de ligamenten blijvend zijn opgerekt.
Bij Podotherapie Hermanns adviseren wij om bij aanhoudende klachten een afspraak te maken voor een loopanalyse en een drukmeting van uw voeten. Zo zien we precies hoe uw voeten belast worden en kunnen we een gerichte oplossing bieden.
Wat doet een podotherapeut bij doorgezakte voeten?
Een podotherapeut stelt een functionele diagnose, analyseert het looppatroon en stelt een behandelplan op met als doel de voetboog te ondersteunen en klachten te verminderen.
De behandeling start met een uitgebreid onderzoek: een loopanalyse, een drukmeting en een beoordeling van de voetstand in rust en beweging. Op basis hiervan wordt bepaald of steunzolen op maat nodig zijn, welk schoeisel het meest geschikt is en of aanvullende oefentherapie wordt geadviseerd.
Steunzolen op maat zijn bij doorgezakte voeten na de zwangerschap vaak de meest effectieve behandeling. Ze ondersteunen de voetboog actief, corrigeren de drukverdeling en verminderen de belasting op pezen en gewrichten. In tegenstelling tot confectie inlegzolen zijn ze precies afgestemd op de vorm en het looppatroon van uw voet.
Wat de behandeling bij Podotherapie Hermanns kan omvatten:
- Biomechanisch onderzoek van voet, enkel en looppatroon.
- Aanmeten van podotherapeutische steunzolen op maat.
- Schoenadvies.
- Oefenprogramma voor voet- en kuitspieren.
- Afstemming met de huisarts of verloskundige indien nodig.
6 signalen dat u een podotherapeut nodig heeft
Als een of meer van deze signalen herkenbaar zijn, is het verstandig om een podotherapeut te raadplegen.
- Uw schoenmaat is blijvend veranderd met één of meer maten groter of breder dan vóór de zwangerschap.
- U heeft pijn in de hiel bij de eerste stappen ’s ochtends wat een klassiek teken is van fasciitis plantaris of hielspoor.
- Uw voeten zijn pijnlijk na een dag staan of lopen ook als u dat vroeger zonder problemen kon.
- U ervaart knie, heup of rugklachten die er vóór de zwangerschap niet waren.
- Uw enkels kantelen naar binnen bij staan of lopen, zichtbaar als u vanuit achteren naar uw enkels kijkt.
- Eelt of drukplekken zijn verschoven naar andere plekken onder de voet.
Herkent u meerdere van deze punten? Dan is een consult bij een podotherapeut de verstandige volgende stap.
Heeft u na het lezen van dit artikel vragen over uw eigen situatie, of wilt u weten wat Podotherapie Hermanns voor u kan betekenen? Neem gerust contact op of maak een afspraak. Onze podotherapeuten denken graag met u mee, ook als u nog zwanger bent of net bevallen.
Veelgestelde vragen over zwangerschap en doorgezakte voeten
Herstelt een doorgezakte voetboog na de zwangerschap vanzelf?
Soms gedeeltelijk, maar niet altijd volledig. Bij meerdere zwangerschappen of zonder ondersteuning blijft de verandering vaak bestaan. Tijdige begeleiding door een podotherapeut vergroot de kans op herstel en voorkomt blijvende klachten.
Vanaf welk moment in de zwangerschap kunnen voetklachten ontstaan?
Voetklachten kunnen al vroeg in het tweede trimester beginnen, wanneer de gewichtstoename toeneemt en relaxine zijn werking heeft. Veel vrouwen merken de veranderingen pas in het derde trimester of kort na de bevalling.
Worden steunzolen na de zwangerschap vergoed door de zorgverzekering?
Steunzolen op maat worden in veel aanvullende verzekeringen (gedeeltelijk) vergoed. De exacte dekking verschilt per verzekeraar en pakket. Een verwijzing van de huisarts is soms vereist. Check dit vooraf bij uw zorgverzekeraar.
Wat is podotherapie?
De kosten van podotherapie